..برنامه سازی در رادیو به شیوه نشریات زرد
- تاریخچه مطبوعات زرد
پیدایش مطبوعات زرد (عامه پسند ) در اصل به قرن نوزدهم میلادی و جامعه امریکا بازمی گردد بنجامین دی در سال 1833 با انتشار اولین نشریه "تابلوئیدی" نشان داد که با قیمت پائین و چاپ مطالب مهیج و عامه پسند می توان به حداکثر تیراژدست یافت .پیدایش روزنامه نگاری زرد ،سوپر مارکتی و به طور کلی تابلوئیدها نشان دهنده روشی در روزنامه نگاری است تا به نیازهائی که از دل فرهنگ عامه پسند بیرون امده بود ،پاسخ بدهد.تاریخچه پیدایش نشریات زرد در ایران از دوره مشروطه دیده می شود و تا امروزهم ادامه دارد
- مخالفان وموافقان نشریات زرد
اینگونه نشریات ودر واقع این شکل تولید خبر و خبررسانی منتقدانی دارد که مهمترین دلیل مخالفت خود را عملکرد نشریات زرد ورساندن اسیبهای اجتماعی می دانندبه عقیده انان گردانندگان نشریات زرد با آگاهی دقیقی که از افکار عمومی دارند ،اهداف ومقاصد خود را سوار بر امواج افکار عمومی می کنند وبه بهانه پاسخ گوئی به نیاز های اطلاعاتی مخاطبان جیب خود را پر می کنند .نشریات زرد در مقابل این انتقادات ، موافقانی هم دارد که می گویند نخستین چیزی که باعث می شود یک موضوع زرد شود اهمیت ان است و نشریات زرد اگر پدیده مذمومی است پس چرا همیشه مخاطب دارد وبا استقبال عمومی روبروست مخاطب سنی اینگونه نشریات عموما جوانان هستند نگاهی به هفته نامه های رنگارنگ و پیگیری ماجراهای مختلف جنائی ،ورزشی و ... نشان می دهد تقریبا هم به لحاظ کیشه ای عملکرد خوبی دارند وهم مخاطبان را از خود راضی نگه می دارند به عقیده موافقان اینگونه کار رسانه ای، مردم نیازمند جائی هستند که مطالب وسوژه های داغ را بخوانند و دنبال کنند مثلا موضوع دختران فراری وکشف شبکه های فروش دختران ایرانی یا فروش خدمت سربازی و حواشی مربوط به ان که بسیار مورد توجه مخاطبان است
- نشریات زرد تیغ دولبه
ما در جامعه ای زندگی می کنیم که طبقات مختلف را درپیش رو داریم افراد کم سواد، معمولی و فرهیخته و در کاررسانه نمی توانیم هیچ طبقه ای رانادیده بگیریم .تقریبا غیر ممکن یک رسانه بتواند پیامی تولید کند که برای همه افراد جامعه قابل فهم باشد ممکن است موضوعات مشترکی وجود داشته باشد ولی نیاز به ابزارهائی داریم که به زبانهای مختلف و با شیوه نزدیک به درک مخاطبان پیام را انتقال دهیم . بنابراین حضور اینگونه نشریات نمی تواند اسیب اجتماعی تلقی شود بپذیریم که امروز مخاطبان ما خصوصا جوانان مثلا در مباحث ورزشی بدنبال حواشی هستند جدای از نتایج رویدادها علاقمندند با زندگی و حتی برخی مسائل خصوصی ستارگان تیم ملی ویا سینما اشنا شوند مایلند بدانند در پایان فلان مسابقه فوتبال چرا بین بازیکنان درگیری ایجاد شده واز این دست موضوعات حاشیه ای که معمولا در متن اخبار
وبرنامه ها به ان نمی پردازیم ؟! نشریات زرد هم مثل هر پدیده دیگری چنانچه با برنامه و
کار کارشناسی همراه نباشد نتایج ناگواری خواهد داشت که نمونه های ان را بسیار دیده ایم وخطرناکتر از همه اینکه در کار اینگونه نشریات نیت های غیر مسئولانه و غیر اخلاقی رسانه ای هم وجود داشته باشد که نتایج نامطلوبی بر جای خواهد گذاشت .شکر خواه استاد ارتباطات در زمینه رعایت اخلاق حرفه ای در کار نشریات زرد می گوید " تفاوت اصلی بین روزنامه نگاری زرد در غرب وانچه در ایران وجود دارد این است که مطالب نشریات زرد در غرب کاربردی است یعنی اگر خبر های مربوط به سرقت در انها درج می شود راهکارهای سوزاندن شگردهای ان سرقت را هم عرضه می کند .راههای ایمن سازی در برابر حوادث مشابه را هم توصیه می کند و یا توصیه های پلیس را ضمیمه می کند "
- تکنیکهای نشریات زرد
ادبیاتی که در نشریات زرد بکار می رود بسیار ساده و همه فهم است و از این روست که این گونه نشریات توان بالائی در ایجاد رابطه با مخاطبان خود دارند .شاید بزرگترین مزیت اینگونه نشریات این باشد که می توانند عادت مطالعه را در میان خوانندگان خود بالا ببرند امروز نگرانی مدیران رسانه ای ریزش مخاطبان و ناتوانی برنامه ها وبخشهای خبری در جذب انان است مطمئنا تولید برنامه های رادیوئی که متناسب با حال وهوای روزانه مردم کوچه وبازار،تولید خبر وبرنامه می کند و متاثر از جریانات روز جامعه است ومنافع انی دارد مشتریان خوبی را هم به همراه خواهد داشت .تکیه زیاد نشریات زرد بر ارزشهای خبری شهرت و شگفتی وکششهای خبری که متعاقب ان با ادبیات مخصوص به خود ایجاد می کنند از عوامل مهم مخاطب پسند بودن اینگونه نشریات است .در کار خبر نویسی این دست خبرها بایستی بر روزی عنصر چگونگی کار کرد و چرا که این عنصر توانائی فضاسازی و درام نویسی را دارد بنابراین راه اندازی بخشهای خبری که مثلا صرفا به حوداث می پردازد می تواند فضای تازه ای را برای مخاطبان ایجاد کند و رسانه رادیو یا تلویزیون هم رویکرد جدیدی را تجربه کند .
- برنامه سازی رادیوئی به شیوه نشریات زرد
رسانه های دولتی در ارائه اینگونه برنامه ها با تعاریفی که برای نشریات زرد ذکر شد مشکل دارند و عوامل دورن سازمانی وبرون سازمانی تاثیرات مهمی در تعدیل و تغییر ساخت محتوائی وحتی شکلی این برنامه ها دارند ولی با همین فضای موجود هم می توان ساخت وارائه برنامه های زرد رادیوئی را تجربه کرد در شبکه های تخصصی مانند جوان و ورزش که زمینه های شکل گیری این گونه برنامه ها مهیاتر است می توان به شکل کاملتری برنامه سازی کرد به عنوان مثال در بخش خبرورزشی چندی پیش اندری شوچنکو مهاجم سرشناس اوکراینی تیم فوتبال میلان صاحب فرزند شد و نخستین گل خود را در سری آ ایتالیا به فرزندش تقدیم کرد .جالب اینکه در هیچیک از بخشهای خبری ورزشی بجز نتیجه بازی به این موضوع پرداخته نشد بجز بخش 30/20 شبکه دو که به این نکته اشاره کرد و در ضمن نتیجه بازی را هم گفت در بعد دیگر پرداختن به موضوعاتی است که جامعه از ان متاثر است مثلا قتل همسر محمد خانی فوتبالیست معروف و حواشی فراوان مرتبط با ان و مسائلی از این دست که مخاطبان برای شنیدن ان بی تاب هستند ! البته همانگونه که گفته شد بیان مشکلات و کاستیهای جامعه باید با همراه راهکارهای مربوط باشد. بحث دختران فراری ،ایدزو .... بسیاری از خطوط قرمز دیگر که چنانچه توام با کار کارشناسی رسانه ای باشد می تواند در بروز مشکلات دیگر پیشگیری کند
مک کوایل (2) می گوید "مخاطبان می توانند هم بر امده از خود جامعه باشند . هم از رسانه ها ومحتوای ان ها " در شکل دوم اگر مخاطبان را آفریده رسانه ها بدانیم در انصورت خواهیم دید که انها در پی یک فن اوری جدید مانند اختراع رادیو یا تاسیس کانال جدید مانند یک برنامه رادیوئی تازه، پا به عرصه هستی گذاشته وبه دور ان جمع می شوند .ایجاد و تکمیل برنامه سازی به سبک وسیاق نشریات زرد با تکنیکهای رادیوئی قطعا در جذب بیشتر شنوندگان موثر خواهد بود در شرایط ناشی از رقابت شدید بین رسانه ها و تغییرات مداوم داشتن آگاهی تاریخی در باره میزان وترکیب مخاطبان به هیچ وجه کافی نیست وضروری است که سلایق و علایق مخاطبان هم پیش بینی و هدایت کنیم
پی نوشتها :
1. نشریات زرد واخلاق رسانه ای مصاحبه با یونس شکر خواه روزنامه یاس نو
2. مخاطب شناسی دنیس مک کوایل ترجمه دکتر مهدی منتظر قائم – مرکز مطالعات وتحقیقات رسانه ها 1380
1.Yellow journalism
روزنامه نگاری جنجالی
این اصطلاح ازنام شخصیت کارتونی جنجالی اواخر قرن نوزدهم (yellow kid)
گرفته شد ه است .در این نوع روزنامه نگاری اولین وآخرین هدف ،سود است
2.Dines McQuil
