صداوسيما بر اساس رهنمودهاي حضرت امام خميني (ره) و مقام معظم رهبري دانشگاه عمومي است كه به عنوان مهمترين وسيله ارتباط جمعي نقش بزرگي در تحولات اجتماعي، فرهنگي و اقتصادي ايفا ميكند. همچنين در اين رهنمودهاي ارزنده بر رسالت و وظايف خطير صداوسيما و نقش مؤثر برنامههاي گوناگون آن در شكوفايي فرهنگي جامعه و رفع تنگناها و چالشهاي اجتماعي تأكيد شده است. بر همين مبنا، اجراي سياستهاي فرهنگي مصوب شوراي عالي انقلاب فرهنگي، از وظايف قانوني و رسمي صداوسيما است.
قانون برنامة سوم توسعه نيز در مواد 159 و 167 خود سازمان صداوسيما را موظف به انجام مطالعات و تحقيقات، ارزيابي مستمر اثربخشي فعاليتها، تقويت هنرها و علوم و فنون، تكميل پوشش جمعيتي، انعكاس و نقد عملكرد دستگاههاي اجرايي، ترويج آموزشهاي عمومي، فني و حرفهاي و نظاير آن نموده است.
مبتني بر موارد فوق و در اجراي بند ج ـ 2 و ج ـ 3 ماده 162 قانون برنامه سوم توسعه و مطابق با ابلاغية شماره 6065/دش مورخ 3/12/1382 رئيس محترم جمهور و رئيس شوراي عالي انقلاب فرهنگي، هيئت نظارت و ارزيابي فرهنگي و علمي اقدام به ارزيابي فعاليت سازمان صدا و سيما نموده كه نتايج ارزيابي به شرح ذيل به تصويب شوراي عالي رسيد:
۱ـ فعاليتهاي سازمان صداوسيما عليرغم كاستيهاي موجود به طور كلي در مسير تحقق رهنمودهاي حضرت امام(ره) و مقام معظم رهبري و سياستهاي فرهنگي بوده و تأثير بسزايي در تحول فرهنگي و اجتماعي ايران داشته است.
2ـ تحولات سازمان صداوسيما در ده سال گذشته و افزايش چشمگير شبكههاي ملي، استاني و بينالمللي به زبانهاي مختلف حاكي از پيشرفت و موفقيت غيرقابل انكار اين سازمان در توسعه كمّي ميباشد.
3ـ حجم توليد و تنوع برنامهها در شبكههاي مختلف براي جذب مخاطب در همه اقشار اجتماعي بيانگر اهتمام و تلاش دستاندركاران اين رسانه مهم ميباشد. كميت رو به ازدياد برنامهها و تنوع موضوعات آن، به ويژه توجه به جوانان و زنان قابل تقدير است.
4ـ سازمان صداوسيما در ارتقاء كيفيت توليد فيلم و سريال از طريق مجموعههاي تاريخي ـ مذهبي موفقيتهاي قابل توجهي داشته است.
5ـ سازمان صداوسيما طي برنامه سوم توسعه در بخش توليد، پخش و پوشش جمعيتي نسبتاً موفق بوده است. با اين وجود پوشش جمعيتي در مناطق مرزي كشور همچنان با چالش مواجه است. سازمان در اجراي ساير مفاد مواد 159 و 167 قانون برنامه سوم توسعه اهتمام كافي نداشته است.
6ـ مطالعات و تحقيقات درون سازماني رشد خوبي داشته است، اما پژوهشهاي انجام يافتة برون سازماني دربارة برنامههاي سازمان صداوسيما و اثربخشي آن اندك است.
7ـ رويكرد تجملگرايي و تبليغ مصرفگرايي در سريالهاي تأثيرگذار و تبليغات تجاري به چشم ميخورد كه با الگوي مطلوب زندگي خانوادگي و فرهنگ اسلامي ايراني مغايرت دارد، همچنين در برنامههاي سازمان صداوسيما به قشر
متوسط كه اكثريت جامعه را تشكيل ميدهد، توجه كافي نميشود.
8ـ تهيهكنندگان برنامههاي سازمان صداوسيما به ابلاغ و ترويج پيامهاي آموزشي، تربيتي و اعتقادي به صورت ظريف و نامحسوس كمتر توجه نشان دادهاند.
9ـ تجلي ارزشهاي ديني در برنامههاي اعتقادي و بزرگداشت مناسبتها رويكرد قابل تقدير سازمان صداوسيما را نشان ميدهد. چگونگي و ميزان معرفي نمادها، ارزشها و رفتارهاي ديني و جنبههاي تربيتي و فرهنگسازي اين برنامهها با توجه به انبوه مخاطبان جوان و نوجوان قابل تأمل است.
10ـ سازمان صداوسيما به بررسي و نقد عملكرد دستگاههاي كشور و ايجاد روحية پاسخگويي در جامعه به ويژه در سال پاياني برنامه سوم توسعه توجه كرده است؛ اما توسعه كمي و ارتقاء كيفي اين بررسيها نياز به تلاش گستردهتري دارد.
11ـ سازمان صداوسيما در برنامههاي كارشناسي از صاحبنظران و انديشمندان طراز اول و شناخته شده در مجامع علمي و تخصصي كمتر استفاده ميكند، اين امر ميتواند به نارضايتي نخبگان منجر شود.
12ـ بخشي از فرهنگسازيهاي سازمان صداوسيما در حوزه روابط خصوصي و اجتماعي به كاهش حساسيتهاي جامعه در رعايت حدود مسائل شرعي و ترويج گناه دامن زده است.
13ـ سازمان صداوسيما در پخش برخي برنامههاي ديني و مداحيهاي مناسبتي براي جلوگيري از ارائه مطالب غيرمستند تلاش چنداني انجام نداده است.
14ـ محيط دروني سازمان صداوسيما در كمرنگكردن ارزشها تأثيرگذار است. اين ويژگي با گسترش شكاف گفتماني ميان مديريت و بدنه همراه است به طوري كه فضاي درون سازمان را بعضاً فاقد صبغه ارزشي ساخته است.
شوراي عالي انقلاب فرهنگي براساس نتايج ارزيابي فوق راهبردها و راهكارهاي ارتقاي فعاليت سازمان صدا و سيما را به شرح ذيل تصويب نمود:
1ـ برنامهريزيها و برنامهسازيهاي سازمان بيش از گذشته بايد مبتني بر نتايج مطالعات و تحقيقات باشد. تشويق تحقيقات برون سازماني براي ارتقاء كيفيت توليد و پخش برنامههاي صداوسيما ضروري است.
2ـ با توجه به كمبود ارزيابيهاي برون سازماني از صداوسيما، بر انجام اين ارزيابيها و نيز افكارسنجي نخبگان و مخاطبان و استفاده از نظرات منتقدان در سياستگذاري، برنامهريزي، توليد و پخش تأكيد ميشود. همچنين سازمان صداوسيما در حوزههاي تخصصي بايد توجه بيشتري به استماع مداوم نظرات خارج سازمان معطوف نمايد.
3ـ شوراي نظارت بر سازمان صداوسيما به عنوان يك دستگاه نظارتي تحت نظر قواي سه گانه كشور بايستي در چارچوب وظايف قانوني خود نقش مؤثري را در نظارت بر سياستها، راهبردها و رويكردها و ارزيابي محتواي برنامهها و اثربخشي محصولات برعهده گيرد.
4ـ ضرورت دارد سازمان صداوسيما در معرفي دانشگاهيان و متخصصان و بهرهمندي از آنان علاوه بر معيارهاي عمومي مورد نظر سازمان، به مراتب علمي و تخصصي ايشان توجه كافي مبذول كند.
5ـ مناسب است مخاطبشناسي در سازمان صداوسيما به صورت علمي و مستمر انجام گيرد و برنامهها بر اساس شناخت دقيق مخاطبان عام و خاص، گرايشها و نيازهاي آنان در چارچوب سياستها و راهبردهاي فرهنگي كشور تهيه شود. به نظر ميرسد تجارب بلند مدت راديو در افزايش اثربخشي ميان مخاطبان، ميتواند مورد توجه بيشتر بخشهاي ديگر واقع شود.
6ـ توجه به شاخصهاي ارزشي و فرهنگ عدالت، قناعت، انفاق، كار و تلاش، ترويج فرهنگ رفتار علوي ، تشويق روي آوردن جوانان به حرفههاي گوناگون، افزايش مهارتهاي مربوط به سبك زندگي، اهتمام به محيط زيست، پرهيز از تبليغ اسراف و تبذير خصوصاً در سريالها و آگهيهاي تجارتي، رعايت معيارهاي فرهنگ اسلامي در خريد فيلمها و مجموعههاي خارجي و عنايت به قشر متوسط جامعه ايران ضروري است.
7ـ ضروري است مقابله مؤثر و هوشمندانهتر با ابعاد گسترده تهاجم فرهنگي مورد توجه برنامهريزان و تهيهكنندگان برنامههاي شبكهها قرار گيرد و با واقعنمايي در حجم و ارزشهاي مثبت و منفي دستاوردها و الگوهاي فرهنگ و تمدن غربي و با ترويج علمي و هنرمندانه فرهنگ و تمدن ايراني و اسلامي براي رشد آگاهيهاي اجتماعي و فرهنگي مردم تلاش مضاعفي مبذول شود.
8ـ توجه حرفهاي سازمان به گردش باز و در عين حال هدايت شده اطلاعات و اخبار و انعكاس مدبرانه ديدگاهها و تحليلهاي مختلف به منظور تنوير افكار و خنثيسازي جريانهاي نامطلوب اطلاعرساني خارجي و شايعات داخلي مورد تأكيد است.
9ـ استفاده گستردهتر و عميقتر از منابع غني زبان و ادبيات فارسي و معرفي مفاخر فرهنگي و ادبي در قالب برنامههاي جذاب و متنوع براي تقويت همبستگي و هويت ملّي و تكريم ارزشهاي انساني و اسلامي ضروري است. همچنين براي جلوگيري از غلطخواني در برنامهها و كژتابيهاي نازل زباني در طنزهاي سازمان صداوسيما و تعريف دقيق زبان معيار شفاهي از طريق همانديشي و همكاري با مراكز علمي زبان و ادب فارسي تأكيد ميشود.
10ـ سازمان صداوسيما بايد با هدف تقويت هويت ديني، همبستگي ملي، اميد به زندگي و اعتقاد اجتماعي و رشد خلاقيت، كارآفريني، نوانديشي و بينش علمي؛ نكات آموزشي و تربيتي را به طور غيرمستقيم، جاذب و غيرتصنعي در برنامههاي تفريحي و سرگرمكننده بگنجاند و بر رعايت احكام شرعي و آداب اسلامي تأكيد ورزد.
11ـ اجتناب از ترويج موسيقي مبتذل و غربي و تأكيد بر موسيقي مشروع، هنري، فاخر و اصيل ايراني، شناخت موسيقي ملي، مذهبي و عرفاني، گسترش تحقيقات علمي درباره موسيقي، همانديشي با موسيقيشناسان متعهد، معرفي آرشيو گنجينه موسيقي سازمان صداوسيما به جهانيان، توليد و پخش موسيقي آرامبخش و نيز موسيقي خاطرهانگيز انقلاب مورد اهتمام قرار گيرد.
12ـ بر استفاده از متخصصان كارآمد و هنرمندان جوان در حوزه هنر، حمايت از تلهتئاترها، ارتباط با مراكز معتبر دانشگاهي، پرهيز از تكراري بودن سوژهها و كنترل هزينهها در تهيه تئاتر و سريال تأكيد ميشود.
13ـ نظارت محتوايي بر فيلمهاي سينمايي و سريالها، بايد مبتني بر هنجارسازي و تعيين معيار باشد. در اين ارتباط بر واقعي كردن هزينههاي توليد، حمايت از سينماي ايران به ويژه سينماي معنوي، افزايش روشنگري سينمايي در ميان مخاطبان و پرهيز از ترويج خشونت و ابتذال، حذف افراط و تفريط در گزينش فيلمها و دوبله مناسب تأكيد ميشود.
14ـ تدوين شاخصهاي مناسب براي ارزيابي كمّي و كيفي برنامههاي معارف اسلامي، افزايش پوشش جمعيتي و همچنين راهاندازي يك شبكه بينالمللي معارف اسلامي در طراز جهاني ضروري به نظر ميرسد.
15ـ در برنامههاي ورزشي سازمان صداوسيما با اذعان به سودمندي هيجانهاي مثبت ورزش قهرماني و ترويج ورزشهاي ملّي و بازيهاي بومي و قومي، اشاعه فرهنگ صحيح ورزش و توجه بيشتر به گسترش ورزش همگاني به ويژه تشويق زنان خانهدار و دختران به فعاليت بدني و ورزش پايه و نيز توجه به جنبههاي علمي ورزش و ارزيابي عملكرد دستگاههاي ذيربط بيش از پيش لازم به نظر ميرسد.
16ـ بر بهرهگيري سازمان صداوسيما از الگوي اخلاقي و تربيتي مبتني بر آداب ديني در برنامههاي كودكان و نوجوانان و ايجاد پشتوانه علمي در اين برنامهها مبتني بر نتايج تحقيقات مراكز علمي و استفاده از صاحبنظران تعليم و تربيت تأكيد ميشود. همچنين توجه به فرايند اجتماعي كردن كودكان و نوجوانان، آموزش مسئوليتپذيري، رعايت حقوق شهروندي، كمك به رشد فكري و ذهني و بارور شدن خلاقيت كودكان و نوجوانان بايد تقويت شود.
17ـ لازم است سازمان صداوسيما براي ارتقاي روحيه مودّت و عشق ورزي، آرامش، امنيت و سلامت خانوادههاي ايراني و در جهت كاهش آسيبهاي رواني ـ اجتماعي و خشونت خانگي تلاش مضاعفي به عمل آورد.
18ـ سازمان صداوسيما بايد تدابير لازم را براي رقابتي كردن توليد برنامهها از طريق ايجاد فرصتهاي برابر براي ساير بخشهاي عمومي و خصوصي كشور اتخاذ نمايد.
19ـ سازمان صداوسيما بايد به عنوان پيشگام در جنبش آزادانديشي مبتني بر آموزههاي مقام معظم رهبري و با رعايت اخلاق، منطق و آزادي، افزون بر تداوم اين رويكرد در حوزه سياست در ساير زمينههاي فكري، علمي و فرهنگي با برگزاري مجالس مناظره و با فراخواني انديشمندان برجسته به اين نهضت رونق بخشد.
20ـ ضمن توجه به جايگاه قانوني سازمان صداوسيما و وظايف اين سازمان براي استفاده گستردهتر از تواناييهاي علمي كشور بر گزارشدهي، پاسخگويي و شفافيت سازمان تأكيد ميشود.
21ـ لازم است سازمان صداوسيما از طريق مهندسي مجدد شبكههاي سازمان با هدف ايجاد رقابت در گستره جهاني و جلب رضايت مخاطبان با مشربهاي مختلف، مشروط بر رعايت حداقل معيارها و ضوابط و نيز توسعه كيفي شبكههاي معيار و رسمي كشور، راههاي تازهاي را بيازمايد.
22ـ سازمان صداوسيما بايد تمهيدات لازم را براي تربيت هنرمندان و مجريان متعهد و متدين با وضع ضوابط ويژه فراهم نمايد. همكاري اين سازمان با دانشگاهها و دانشكدههاي هنر براي تربيت و انتخاب هنرمنداني كه از ذوق و احساس ديني برخوردارند، مورد توصيه مؤكد است.
23ـ سازمان صداوسيما موظف است تدابير لازم را براي اجراي صحيح و كامل مصوبات شوراي عالي انقلاب فرهنگي به ويژه سياستهاي فرهنگي جمهوري اسلامي ايران و پيشنهادهاي اين ارزيابي، اتخاذ و نتيجه را ظرف مدت شش ماه به شوراي عالي گزارش نمايد.
+ نوشته شده در ساعت 15:40 توسط مازیار ناظمی
|
