استاد رضا بوالی از سردبیران خوشنام و حرفه ای سیماست که الحق اگر حوصله و وقت نگارش مطالب علمی و تجارب گرانبهای خود را داشت کتابهای ایشان منبع ارزنده ای برای دروس خبرنویسی و خبرنگاری رادیو و تلویزیون می شد بهرحال استاد بوالی هر از چند گاهی شاگردان خود را در دوره های آموزشی از آموزه های ارزشمند خود بهره مند می کنند دو متن زیر بخشهائی از کلاس اخیر ایشان است که دوست خوبم آقای زند برای من فرستاده اند
1. جنس خبر ، اطلاعات تازه است
" خبر ، گزارش عینی ، بی طرفانه و دقیق از یک رویداد یا واقعیت است که دارای تازگی بوده و قدرت جلب توجه مخاطب را داشته باشد. " این ، تعریف " بوالی " سردبیر بخش اخبار سراسری شبکه اول تلویزیون است.
وی در کارگاه آموزشی خبرنویسی که در واحد مرکزی خبر برگزار شده بود ، گفت : تاکنون بیش از ۳۰ تعریف به طور مکتوب از خبر شده است اما برای داشتن ذهنیت مشترک از تعریف خبر می توان به تعریف بالا مراجعه کرد." بوالی " در توضیح این تعریف ، افزود: گزارش در لغت به معنای شرح دادن است و ما در خبر واقعیتی را تشریح می کنیم اما هر شرحی به عنوان خبر قابل قبول نیست. وی معتقد است که گزارش باید عینی باشد و در خبر نباید ذهنیات خودآگاه یا ناخودآگاه را دخالت داد.این سردبیر خبر تلویزیون که سابقه تدریس در صدا و سیما را نیز دارد ، گفت : جنس خبر ، اطلاعات تازه است و تازگی نیز بر اساس ذهن مخاطب تعریف می شود. هر مقوله ای ظرفیتی دارد ، به این معنا که هر گاه مخاطب احساس کند ، مقوله ای تکراری شده است و چیز تازه ای ندارد آن را رها می کند. وی البته تازگی را مفهومی پیچیده می داند و معتقد است که خبر نباید برای مخاطبان کسالت آور باشد. " بوالی " حوادث ۱۱ سپتامبر را مثال زد و گفت : با آن که یک ماه از این حوادث می گذشت اما برای مخاطبان اصلا کسالت آور نشده بود زیرا رسانه ها در فرمت ها و با روش های گوناگونی، جوانب این رویداد را منعکس می کردند که باعث خستگی نمی شد. اما در قضیه فلسطین ، با ارائه کلیشه ای اخبار فلسطین و تکراری شدن این کلیشه ، بدترین ضربه به ارتباط مخاطب ایرانی با اخبار فلسطین زده شد.سردبیر بخش اخبار سراسری شبکه اول تلویزیون گفت خبر باید حاوی اطلاعات به مفهوم جزئیات باشد و از کلی گویی در خبر با بکار بردن عباراتی مانند : " تاکید کرد " یا " تصریح کرد " خودداری شود.
2. کاربرد فعل در تیتر الزامی نیست
" عبدالرضا بوالی " سردبیر اخبار سراسری شبکه اول سیما معتقد است که تیتر می تواند فعل داشته باشد و می تواند نداشته باشد. به این معنا که اگر فعل در تیتر نباشد مخاطب ایرانی از آن برداشت زمان گذشته را خواهد کرد و اگر تیتر مربوط به زمان گذشته نباشد باید با قید زمان یا تعابیر دیگر آن را مشخص کرد.وی مثال زد : مخاطب از تیتر " سخنرانی رئیس جمهور در تبریز " چنین برداشت می کند که این سخنرانی در گذشته اتفاق افتاده است و تیتر " فردا ، سخنرانی رئیس جمهور در تبریز " چنین برداشتی را منتفی را می کند.به گفته " بوالی " ، تیتر ، چکیده و روح مهم ترین یا جذاب ترین بخش خبر است که به مخاطب حق انتخاب می دهد ، وی را جذب می کند و اخبار را در ذهن مخاطب برجسته می کند.
وی مثال زد که تیتر ، مانند قلابی است که به آب انداخته می شود تا ذهن مخاطب را شکار و درگیر خود سازد. سردبیر اخبار صدا و سیما که سابقه تدریس خبرنویسی را نیز دارد ، افزود : تیتر باید کوتاه و عاری از انواع حشو باشد اما نمی توان برای آن خط کش گذاشت. وی معتقد است که 30 درصد مطالب خبرگزاری ها حشو است." بوالی " همچنین با این استدلال که نقل قول نمی تواند روح و عصاره خبر باشد ، بر استفاده نکردن از نقل قول در تیتر زنی تاکید کرد اما گفت: در شرایطی که منبع خبر و سخنی فوق العاده مهم باشد ، استفاده از نقل قول در تیتر مجاز است.به گفته وی ، زمانی که تیتر ، چکیده جذاب ترین بخش خبر باشد ، می توان از تکنیک های ادبی مانند تشبیه و استعاره و قیاس برای تحت تاثیر قرار دادن مخاطب و جلب توجه او استفاده کرد.